Direct naar paginainhoud

Altijd onderweg in een groeiend Almere

Verkeersdeskundige Harmen Otto Smedes over kansen én uitdagingen van onze stad in beweging

Als groeiende stad binnen de Metropoolregio Amsterdam, is mobiliteit voor Almere heel belangrijk: Almeerders moeten zich gemakkelijk van, naar en ook binnen de stad kunnen verplaatsen. Omdat het best een belangrijk onderwerp voor Almere is, heeft de gemeente de Mobiliteitsvisie Almere 2020-2030 (PDF, 7,2 Mb) opgesteld, waarin de doelen en ambities binnen het vervoerssysteem van Almere worden beschreven. Niet alleen de beschikbaarheid en de gebruiksvriendelijkheid van het vervoer komen hierin naar voren, ook duurzame mobiliteit is een groot thema binnen de visie. “Die verschuiving naar het thema duurzaamheid binnen mobiliteit heeft de afgelopen jaren echt plaatsgevonden,” vertelt beleidsadviseur en programmamanager mobiliteit Harmen Otto Smedes, die betrokken was bij de opstelling van de mobiliteitsvisie.

Verduurzaming Almeers vervoer 

De mobiliteit in Almere moet dus duurzamer worden. Maar wat houdt dat precies in? “Duurzame mobiliteit staat voor een mobiliteitssysteem waarin alle Almeerders zich nu en in de toekomst kunnen verplaatsen op een manier die snel, slim, veilig en comfortabel is. Ook moet het hun omgeving zo min mogelijk belasten en bij voorkeur bijdragen aan hun gezondheid”, zo luidt de ambitie in de Mobiliteitsvisie. “We willen een beweging op gang brengen van individueel vervoer, zoals autobezit en het ruimtegebruik daarvoor, naar duurzamere vormen van mobiliteit, zoals openbaar vervoer en meer fietsen.” Bij het verduurzamen van de mobiliteit gaat het om de bebouwing, zoals wegen, bruggen en borden, en om bijvoorbeeld veiligheid en het stimuleren van duurzaam gedrag.

 

Verduurzaming speelt al langer een rol bij de mobiliteit in Almere, maar kreeg pas echt vorm toen de mobiliteitsvisie werd opgesteld. “Vanaf 2018 gingen we nadenken over wat er de komende tien jaar op ons afkomt,” legt Harmen Otto uit. “Voordat we zijn gestart met de mobiliteitsvisie, zijn we de stad in geweest en hebben we veel mensen gesproken en gevraagd: wat vindt u nou het belangrijkste als u aan de toekomst van mobiliteit denkt?” vertelt Harmen Otto. “Toen kregen we veel terug in de trant van: ‘zorg ervoor de mobiliteit echt een rol vervult in het oplossen van bredere vraagstukken die gaan over het klimaat, duurzaamheid en minder CO₂-uitstoot’.”

Goede basis   

En daar is de gemeente in de mobiliteitsvisie mee aan de slag gegaan. “De transitie naar duurzamere vormen van mobiliteit is vertaald in een visie die we voor de komende tien jaar kunnen omarmen en waarmaken.” De ondertitel van de visie luidt ‘we bouwen voort op de sterke basis die Almere heeft’, en dat vat de visie volgens Harmen Otto goed samen. “Almere heeft echt een goed mobiliteitssysteem: een fantastisch gescheiden netwerk in de stad, waarbij de bus, de fiets en de auto allemaal een eigen plek hebben. We zijn daardoor de meest verkeersveilige grote stad, hebben het meest intensief gebruikte bussysteem van Nederland en een groot vrijliggend netwerk van fietspaden.” De basis is dus al goed. En op basis van wat er al is, kan heel goed worden voortgebouwd naar een stad die nog groter wordt dan hij al is.

 

Toch is het niet perfect en moeten we blijven innoveren en investeren, zegt Harmen Otto. Om een voorbeeld te noemen: “een van de opkomende mobiliteitsvormen is de speed pedelec.” Dat is een elektrische fiets waarmee je tot 45 kilometer per uur kan fietsen. Formeel zijn dat brommers en zouden ze in Almere op de dreven moeten fietsen, in plaats van op de fietspaden. Maar de speed pedelec-gebruikers geven allemaal aan het hartstikke onveilig te vinden om tussen de auto’s op de dreven te fietsen. “Dat is het nadeel van Almere: er is een netwerk van dreven en een netwerk van fietspaden, maar waar moeten de speed pedelecs dan naartoe?” Een keerzijde van het systeem dat we in Almere hebben dus. Maar niet onoverkomelijk volgens Harmen Otto. “Met een ontheffing voor het fietspad zou zoiets zo opgelost zijn.” Feit blijft dat de basis in Almere nu eenmaal goed is.

 

Het is daarbij wel belangrijk dat het voortbouwen op, investeren in en uitbouwen van die basis op een goede manier gebeurt: “er wordt al gesproken over 400.000 inwoners straks”, zegt Harmen Otto. “En dat heeft impact. Het grootste gedeelte van die extra inwoners zullen aan de rand van de stad gaan wonen. Als we hen niet goed met de rest van de stad en de omgeving verbinden, gaan mensen verkeerde keuzes maken en kiezen ze voor de auto in plaats van voor de fiets of het openbaar vervoer.” De bedoeling van de visie is om inwoners juist bij het maken van mobiliteitskeuzes te verleiden om voor gezonde en duurzame mobiliteit te kiezen. “Op het moment dat je investeert in duurzame mobiliteit, gaat dat ook zijn vruchten afwerpen,” vertelt Harmen Otto. “Neem bijvoorbeeld het netwerk van fietspaden. Als je dat goed onderhoudt, verbreedt en bewegwijzerd, dan wordt het ook aantrekkelijker om de fiets te pakken.”

Kansen in de toekomst

Naast het verzorgen van goede wegen en netwerken voor duurzame mobiliteit, wordt er in de visie ook aandacht besteedt aan elektrische- en deelmobiliteit. Zo is het de bedoeling dat het openbaar vervoersysteem elektrisch wordt in 2027 of 2028. En ook deelmobiliteit passeert de revue in de mobiliteitsvisie. “Het is in Almere, met een hoog eigen autobezit, best lastig: de grote vraag is of de Almeerder er wel op zit te wachten”, legt Harmen Otto uit. “Wij zijn ervan overtuigd dat er meer Almeerders op zitten te wachten dan je in eerste instantie zou denken,” beantwoordt hij die vraag zelf. “Misschien is het niet voor iedereen, maar vooral voor de mensen die bewust nadenken over bezit versus gebruik: door geen tweede auto aan te schaffen, of die tweede auto juist weg te doen.” Er wordt nu gewerkt aan het kader deelmobiliteit, waarbij er ook pilots worden gedaan in verschillende wijken.

 

Misschien wel het belangrijkste terrein waarop winst te behalen valt binnen de mobiliteit in Almere, is het voorkomen van ‘onnodige mobiliteit’. “Almere kent een heel sterke uitgaande pendel: er wonen veel mensen in Almere, maar ze werken ergens anders,” legt Harmen Otto uit. “Ik hoop en verwacht dat er meer werkgelegenheid naar Almere komt, waardoor de afstanden voor woon-werkverkeer zullen afnemen. Dan kunnen mensen ook de fiets pakken om naar hun werk te gaan. Voor een korte afstand ligt het meer voor de hand om een duurzamer vervoermiddel dan de auto te kiezen.”